(تەڭرىتاغ تورى  ) 

           جۇڭگودىكى ئەڭ ئۇزۇن يەر ئاستى سۇغىرىش سستېمىسى شىنجاڭدىكى كارىز ،ئومومىي ئۇزۇنلىقى تەخمىنەن 5000 كىلومېتىردىن ئارتۇق .كارىز بۇرۇنقى ‹‹تارىخنامە ››دە خاتىرلەنگەن بولۇپ،‹‹قۇدۇق ››دەپ  ئاتالغان .تۇرپاندا ھازىر بار بولغان كارىزلار نىڭ كۆپىنچىسى چىڭ سۇلالىسىدىن بۇيان داۋاملىق رىمۇنت قىلىنىپ كەلمەكتە .  1962–يىلدىكى سىتاتىسىتكا ماتىرىيالىغا ئاساسلانغاندا،شىنجاڭدا 1700 دىن ئارتۇق كازىر بولۇپ،  بۇنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسمى  تۇرپان ئويمانلىقى ۋە قۇمۇل رايۇنىغاجايلاشقان . بۇ كارىزلار 500مىڭ مودىن ئارتۇق يەرنى سۇغۇرغان .