قۇمۇل غېجىكى

      غېجەك مىللىي مۇزىكا ئوركېستىرلىرىدا يۇقىرى ئاۋازلىق غېجەك، ئوتتۇرا ئاۋازلىق غېجەك ۋە تۆۋەن ئاۋازلىق غېجەك دەپ ئۈچ تۈرگە بۆلۈنىدۇ. غېجەك ئۆزىگە خاس كۈي ساداسى، يېقىملىق، مۇڭلۇق، جۇشقۇن، زىل خۇش ئاۋازى بىلەن مىللىي ئوركېستىردىكى چالغۇلار ئىچىدە ئاساسلىق چالغۇلارنىڭ بىرى بولۇش سۈپىتىدە مۇھىم رول ئوينىغىنىدەك، دۆلەت ئىچى ۋە سىرتىدىكى سەھنىلەردە يالغۇز غېجەك بىلەنلا ئورۇندالغان مۇزىكىلارمۇ تاماشبىنىلارنىڭ قىزغىن ئالقىشىغا ئېرىشىپ، خەلق ناخشا-مۇزىكىلىرىمىزنى مەملىكەتكە، دۇنياغا تۇنۇتۇشتا سېھىرلىك كۈچىنى نايامەن قىلىپ كەلدى، بولۇپمۇ كومپوزىتۇرلىرىمىز ئىختىرا قىلغان مەخسۇس غېجەك بىلەن ئورۇندىلىدىغان چوڭ تىپتىكى مۇزىكىلىق ئەسەرلەر سەنئەتخومار خەلقىمىزنىڭ مەنىۋى تەقەززاسىنى قاندۇرۇشتا باشقا چالغۇلار بىلەن ئورۇندالغان مۇزىكىلار ئورنىنى باسالمايدىغان دەرىجىدە مۇھىم رول ئوينىدى. مەسىلەن: يالغۇز غېجەك بىلەن ئورۇندىلىدىغان، يۇقىرى ئورۇنداش ماھارىتى تەلەپ قىلىنىدىغان مۇزىكىلىق ئەسەرلەردىن‹‹ كەلدى بەختىيار زامان›› ، ‹‹ نۇرلۇق سەپەر›› ،‹‹ ۋىسال ئارزۇسى›› ،‹‹ لەيلىگۈل››  قاتارلىق ئەسەرلەر غېجەكنىڭ ئۇيغۇر چالغۇلىرى ئىچىدىكى ۋە دۇنيا سەھنىسىدىكى ئورنىنى يەنىمۇ بىر بالداق كۆتۈردى. شۇنىڭ بىلەن روشەن مىللىي ئالاھىدىلىك، ئۇزاق ئەنئەنىگە ئىگە مىللىي چالغۇمىز-غېجەك رايۇنىمىز ۋە قوشنا رايۇنلاردا كەڭ ئومۇملىشىپ، ئۇنىڭ تەسىر دائىرىسى بارغانسېرى كېڭەيدى ۋە ھەرخىل سەنئەتكارلارنى تەربىيلەيدىغان سەنئەت مەكتەپلىرىدىمۇ مەخسۇس غېجەك كەسپى بويىچە مۇزىكانت تەربىيلەيدىغان كەسپلەر تەسىس قىلىنىپ، غېجەك كەسپى بويىچە ئىزباسار تەربىيلىنىشكە باشلىدى. شۇنىڭ بىلەن غېجەك كەسپى بويىچە كەسپ ئەھلىلىرىنى تەربىيلەيدىغان سەنئەت مائارىپى بارلىققا كېلىپ، غېجەك ھەققىدىكى تەتقىقاتلارنى چۇڭقۇرلاشتۇرۇشتا كەڭ ئىمكانىيەت يارىتىلدى. بۇ، غېجەكتىن ئىبارەت ئەنئەنىۋى مىللىي چالغۇمىزنى يەنىمۇ ئومۇملاشتۇرۇش، غېجەك بىلەن مۇزىكا ئورۇنداش تېخنىكىسىنى يەنىمۇ ئۆستۈرۈش، يۇقىرى بەدىئىي ئىپادىلەش ئىقتىدارىنى يىتىلدۇرۇش ۋە يېڭىلىق يارىتىش ئارقىلىق خەلقىمىزنىڭ مەنىۋى ئېھتىياجىنى قاندۇرۇشنى يېڭى ئىستىقبال بىلەن تەمىن ئەتكۈسى.